Op de kenniswebsite delen en verrijken we de opgedane kennis rondom de bouw van de Noord/Zuidlijn. Zo bereiken we de metrobouwers, projectmanagers en communicatiedeskundigen van de toekomst en zullen de lessen van de Noord/Zuidlijn daadwerkelijk beklijven en handvatten bieden aan medewerkers van andere grote infrastructurele werken nu en in de toekomst.
1 december 2015

Een boor die Molly heet – het belang van rituelen in de bouw

Een naam geven aan de tunnelboormachines van de Noord/Zuidlijn is niet ‘zo maar’ een leuke gebeurtenis, het is een belangrijk ritueel waarvan het belang niet onderschat moet worden. Dat stelt organisatiewetenschapper Leonore van den Ende in het onderzoek waarop ze vorige week aan de Vrije Universiteit promoveerde.

Elk groot bouwproject heeft verschillende fasen die in elkaar overgaan. Deze faseovergangen worden vaak gemarkeerd door het ondertekenen van het contract, kick-offs van (deel)projecten, het vieren van mijlpalen en opleveringen van (deel)projecten. Van den Ende onderzocht hoe deze overgangen geritualiseerd  worden om het project te verankeren in de omgeving. Ze onderzocht vier bouwprojecten in Nederland, waaronder de overgangsrituelen tijdens het tunnelboren voor de Noord/Zuidlijn.

Interne en externe rituelen

Voor haar dissertatie The Power of Rituals: A Study of Transition Rituals in the Life Cycle of Complex Construction Projects verdedigt Van den Ende de stelling dat overgangsrituelen transities in grote bouwprojecten helpen te markeren en de transparantie en legitimiteit van projecten te vergroten. “Ook kunnen ze burgers en andere belanghebbenden erbij betrekken, zodat het draagvlak voor een complex bouwproject groter wordt.”

Van den Ende maakt onderscheid tussen interne en externe rituelen. Interne rituelen zijn meestal kleinschalig en gericht achter de schermen van een project, voor degenen die ‘het echte werk’ doen. Ze helpen om samenwerking en verbintenis binnen een project te versterken. Externe overgangsrituelen zijn vaak grootschalig en worden ‘front-stage’ opgevoerd voor een breder publiek. Ze helpen ambtenaren en media het project te presenteren aan de samenleving. Bovendien betrekken ze burgers bij het project, moeten ze zorgen voor draagvlak en helpen ze het project te verankeren in de omgeving.

Een boor die Molly heet

In haar proefschrift schrijft Van den Ende: “Naast gezaghebbende figuren, zoals burgemeesters en wethouders, observeerde ik dat schoolkinderen een belangrijke rol kregen bij het opvoeren van rituelen: door gedichten voor te dragen in de projecten Ruimte voor de Rivier en de Hanzelijn, door aannemers ceremonieel te verwelkomen in Spoorzone Delft, of door de namen van de tunnelboormachines in de Noord/Zuidlijn te kiezen en te onthullen. Kinderen worden geïdentificeerd door project actoren als belangrijke symbolen van de toekomst. Dus, de symbolische prestaties van VIPs en kinderen tijdens rituelen is van strategisch belang voor het verankeren van de toekomst van een bouwproject. Complexe bouwprojecten hebben een grote impact op de samenleving binnen een stad. Ze kunnen bijvoorbeeld zorgen voor overlast en maatschappelijke onrust. Projectmedewerkers en -managers kunnen deze invloed verzachten door overgangsrituelen te gebruiken tijdens de levenscyclus van een project.”

De Nederlandse samenvatting van het proefschrift is hier te lezen.

bron: VU nieuws

Reacties

Geef een reactie

190 keer bekeken

Gerelateerde artikelen

Kennisdelen met jonge professionals